Het supermarktmeisje
Als je bij de notaris een akte ondertekent ga je er niet van uit dat je jezelf tekort doet. Maar wat nou als je dit ten onrechte denkt? In de praktijkcase ‘het supermarktmeisje’ gebeurt dit zelfs twee keer. Inzet is het wijzigen van huwelijkse voorwaarden. Dit pakt voor de man van het stel goed uit maar voor de vrouw verre van.
Hoe het begon
Ze ontmoeten elkaar in de supermarkt van zijn ouders als ze daar op 15-jarige leeftijd een bijbaantje krijgt. Als zij 17 is krijgen ze een relatie en op haar 18e gaan ze samenwonen. Zij werkt dan inmiddels fulltime in de supermarkt. In 1997 trouwen ze op huwelijkse voorwaarden. Als het stel kinderen krijgt, stopt zij met werken en zorgt ze voor de kinderen en het huishouden. Hij richt zich op de supermarkt die hij heeft overgenomen van zijn ouders. Ook regelt hij de financiën en de administratie van het stel.
Eerste aanpassing en vaststellingsovereenkomst
Het huwelijk gaat niet altijd over rozen. In 2007/2008 raakt het stel in een huwelijkscrisis als hij een buitenechtelijke relatie krijgt. Uiteindelijk kiest hij voor de vrouw en geeft hij aan dat hij zaken vermogensrechtelijk gelijkwaardiger wil regelen. De vrouw vertrouwt hierop en gaat akkoord en de huwelijkse voorwaarden worden in 2009 aangepast. Wat de vrouw niet weet is dat de man kort ervoor professioneel advies heeft ingewonnen over het periodieke verrekenbeding – het stel heeft het beding tot dan toe niet toegepast. Een collega-ondernemer die in scheiding lag, gaf aan hoeveel problemen een gelijksoortige situatie hem opleverde. Voor de man is dit aanleiding om het periodieke verrekenbeding uit de huwelijkse voorwaarden te laten halen en een vaststellingsovereenkomst op te laten stellen waarin partners laten vastleggen dat ze geen vorderingen meer te hebben op elkaar. Wat de vrouw zich niet realiseert, is dat ze geen aanspraak meer kan maken op overgespaarde, nog niet verrekende inkomsten. Ook bij echtscheiding vist ze achter het net. In de huwelijkse voorwaarden wordt ook de pensioenverevening geschrapt. Een paar andere beslissingen, die duidelijk in het voordeel zijn van de vrouw, wegen niet op tegen de aanpassingen van de huwelijkse voorwaarden.
Tweede aanpassing
Een paar jaar later, het is dan inmiddels 2016, gaat het stel opnieuw naar de notaris. Deze keer gaat het voornamelijk om het aanpassen van hun testament, maar er vindt en passant ook weer een aanpassing in de huwelijkse voorwaarden plaats. Die komt erop neer dat de vrouw bij echtscheiding verplicht wordt om mee te delen in een eventueel negatief privévermogen van de man. Ook hierover had de man vooraf professioneel advies ingewonnen. De vrouw realiseert zich opnieuw niet wat dit voor haar betekent en gaat akkoord.
Scheiding
In 2017 klapt het huwelijk van het stel. Vanaf 2018 vindt een aantal rechtszaken plaats rond de vraag hoe de echtscheiding afgewikkeld moet worden; volgens de oorspronkelijke huwelijkse voorwaarden of volgens de aangepaste huwelijkse voorwaarden en de vaststellingsovereenkomst. De vrouw eist het nietig verklaren van de genoemde documenten. Centrale vraag is of de man er gerechtvaardigd op mocht vertrouwen dat de vrouw bewust gekozen heeft voor de rechtsgevolgen van de gewijzigde huwelijkse voorwaarden en de vaststellingsovereenkomst. De casus van het supermarktmeisje komt tot aan de Hoge Raad. Uiteindelijk wordt de vrouw in 2026 in het gelijk gesteld. De man wist van de hoed en de rand en heeft geen open kaart gespeeld als het gaat om de consequenties van de wijzigingen voor de vrouw. Dit mag wel verwacht worden van partners onderling. Van de vrouw mag niet verwacht worden dat ze aktes en de uitleg van de notaris op dezelfde manier interpreteert als de man. Bij haar ontbreekt kennis van zaken die de man wel had, mede door het advies dat hij ingewonnen had. Ook had hij zicht op de omvang van het te verrekenen vermogen. Dit inzicht had de vrouw niet. Door de rechter wordt verder nog gewezen op de waarschuwingsplicht van de betrokken notarissen. Een notaris moet er zeker van zijn dat partijen de (nadelige) gevolgen van rechtshandelingen begrijpen. Dit wordt belangrijker naarmate de gevolgen groter zijn. De notaris heeft de vrouw in geval van beide wijzigingen en de vaststellingsovereenkomst niet gewezen op de voor haar zeer nadelige consequenties.
Hulp nodig?
In mijn praktijk word ik vaker geconfronteerd met het feit dat de notaris met de notariële stukken niet altijd wordt begrepen. Het is vaak niet bekend dat je ook naar een fiscalist zoals Helder in Belastingen kan stappen om je bij het proces van het opstellen of wijzigen van de huwelijkse voorwaarden laat begeleiden. Voor het opstellen of veranderen van de huwelijkse voorwaarden zelf moet je langs de notaris. Maar het is helemaal niet raar om jouw situatie voor te leggen aan mij. Dus begrijp je de stukken van de notaris niet die je moet ondertekenen, laat je niet onder druk zetten en maak een afspraak voor een adviesgesprek. Ik help je graag!